در سايه تائيدات  خداوند  متعال  و توجه ائمه اطهار (ع)  زمين انجمن خيريه  ديزج خليل عليا به مساحت     ( 4/385 )      متر مربع  در تاريخ  2/12/1365 در تهران با نظر كليه اعضاء خريداري و بناي ساختمان با هزينه مرحوم حاج يدالله مالكي كه توسط فرزند ايشان آقاي حاج عبدالله مالكي پرداخت شد احداث وبه سال 1368 به انجمن خيريه اهدا گرديد و طرح توسعه و بازسازي كلي ساختمان در تاريخ  16/3/1383با مشاركت وهمت كليه اعضاء انجام ودر تاريخ 21/10/ 1384 مصادف با عيد سعيد قربان بهره برداري از سه سالن مجهز به تمام امكانات رفاهي آغاز و در اختيار همشهريان محترم قرار گرفته كه تمامي مراسم (جشن و عروسی)ومناسبت  هاي مذهبي وجلسات همفكري براي حل مسائل ومشکلات عمومي روستای  ديزج خليل  برابر هماهنگي هاي قبلي با اعضاء هيت مديره برنامه ريزي وبرگزار مي شود .

 آدرس -  تهران – خ فردوسي – نرسيده به ميدان فردوسي- خ شهيد تقوي (كوشك سابق) كوچه ديزج خليل پلاك 150  

فروشگاه مصرفی شرکت تعاونی روستایی دیزج خلیل وابسته به شهرستان شبستر در سال 1352 خورشیدی در محل ساختمان موتور برق سابق واقع در محله دیزه تاسیس گردیده است

گرمابه ها

نیاکان ما از بدو سکنی در مسیر کاروان رو به نام (جاده استانبول ) واقع در جنوب شهرستان شبستر ، در اطراف کاریزهای احداثی خویش زندگی نموده ، هم اکنون نیز ساکنین آبادی از کاریز های جاری بهره مند می باشند.وجود گرمابه ها یکی از وسایل بهداشت مردم این آبادی بوده وهست ، گرچه در گذشته خزینه بودن گرمابه ها باعث پدید آمدن بعضی از امراض مانند کچلی و بیماری جلدی شد ولی از چند دهه اخیر خزینه ها متروک وبر چیده شده اند و مشتریان گرمابه ها از آب زلال دوشهای سرد و گرم لوله کشی شهد بهداشتی استفاده می کنند.

این آبادی دارای سه باب گرمابه دائر ویکباب متروک به شرح ذیل می باشد :

1.گرمابه خلیلو:قدیمی ترین گرمابه زیرزمینی روستا در محله خلیل لوی بالا ساخته شده و قدمت چند صد ساله دارد . به طوریکه صاحبنظران اظهار می دارند و بافت آبادی نشان می دهد ، تخمیناً تاریخ ساخت گرمابه مذکور بیش از سیصد سال می باشد.گرچه از تاریخ ساخت گرمابه سندی در دست نداریم ولی سبک معماری و اجاره نامه که ر تاریخ 1279 خورشیدی به رشته تحریر در آمده ،نشان دهنده قدمت گرمابه می باشد مصالح عمده گرمابه آجر فشاری ساده،ساختمانش دارای هفت گنبد کوچک وبزرگ بوده ومحل شستشو و دوشها در عمق چند متری زمین گرفته است .بهنگام ساختن این گرمابه از وسایل روشنایی مانند برق،زنبوری،فانوس،چراغنفتی وگازی خبری نبود لذا جهت روشنایی صحن حمام در بالای گنبد مرکزی یک قطعه سنگ از جنس مرمر شفاف تعبیه شده بود که روشنایی از همانجا به درون حمام می تابید .چند سال پیش از آن سنگ تاریخی شاید پربها بطور ناگهانی ناپدید گردید،هم اکنون بیش از دو دهه است که در این اماکن عمومی از برق منطقه ای استفاده میشود وآب مصرفی آن از بدو تأسیس بطور رایگان از کاریز قاضی تأمین می گردد.

2. گرمابه دیزج : چند صد سال پیش یکباب گرمابه زیر زمینی گنبد دار در میدان مرکزی این محله ساخته شد بود وآب کاریز ملکان وقف همین گرمابه بود و زارعین محل حق داشتند که از آب مازاد گرمابه جهت آبیاری باغ واحشام خویش استفاده نماییند . در سال 1350شمسی عدهای از اهالی محل تصمیم گرفتند که بنای قدیمی را تخریب ونوسازی نمایند سر پرستی این امر خیر را یعهده حاج حسین بهبهانی (روحانی محل) واگذار نمودند . با همکاری وهمیاری اهالی حمام تخریب وشروع به تجدید بنا گردید ،امام بعلت کمبود مالی تاسال 1367ش ساختام ننیمه کاره ماند تا اینکه محمد رضا جاویدان نیا (صیدی)مجدّانه این مسئله را پیگیری نموده و از جهاد سازندگی محل استان کمک طلبید و کارشناسان جهاد پس از بررسیهای لازم به علت عدم استحکام ساختمان واساسی نبودن  نفشه آن ، اجازه اتمام گرمابه را نداده وپس از کارشناسی ، ساختمان نیمه کاره تخریب و با اصول مهندسی نوسازی گردید ند.مخارج ساختمان بیست میلیون برآورد شدکه هزینه آن را علیرضا ایران پرست جهت آمرزش روح پسر شهیدش محمد ایرانپرست تقبّل نمودند.پس از یکسال  ساختمان حمام به پیمانکار دیگری واگذار گردید،نامبرده تا هفت میلون ریال جذب وپی ها وشالوده ویک ردیف از سالن خصوصی آن را باتمام رساند ولی بعلت نوبتی بودن دریافت سهمیه میلگرد از اداره بازرگانی کار حمام یکسال به تعطیلی کشید و در این مدت تورم بالا رفت و برآورد مخارج بعدی به چهل میلیون ریال رسید و کسری هزینه ساختمان گرمابه را غلامرضا قاسم نیا تقبل نمود تا اینکه دو بخش مجزای آن عبارت از عمومی وخصوصی مدرن با نظارت و مسئولیت حاج محمود گلابی (معماریزدی)در سال 1371ش. به بهره برداری رسید طبق صلاحدید شورای اسلامی دیزج خلیل گرمابه به مدت ده سال بدون وجه الاجاره از تاریخ  28/3/1371 ش. در اختیار قاسم نیا قرار گرفت و بعد از انقضای مدت ، گرمابه با عرصه و اعیان متعلق به اهالی دیزج خلیل خواهد شد.

3. گرمابه غیبلو : این محله نیز تا چند دهه اخیر فاقد گرمابه بود و اهالی برای استحمام به محله دیزه می رفتند تا اینکه چند سال پیش با همیاری و همت اهالی غیورغیبلو یک باب گرمابه کوچک و آبرومند به شکل سقف مسطح ساخته شد که دارای یک باب نمره جداگانه و برق سراسری می باشد وآب مصرفی اش از قنات قیزیل کهریز تأمین میگردد .

4.  گرمابه میرل لو : این محله در دوران قاجاریه فاقد گرمابه بود واهالی برای استحمام به به محله خلیل لوی بالا و یا دیزه می رفتند تا اینکه در سال 1304 ش. یکی از روحانیون محل به نام حاج میرزا محمد باقر خلیلی جهت احداث گرمابه به محله مذکدور از آیت الله میرزا صادق مجتهد تبریزی اجازه ساخت گرفته و با همیاری اهالی محل یکباب گرمابه زیر زمینی گنبد دار احداث گردید وتا سالهای اخیر نیز دایر بود ولی اکنون متروک وبلا استفاده می باشد .

در گذشته وهم اکنون گرمابه های دیزج خلیل اکثر اوقات با نواقص روبرو بوده و هست لذا ضرب المثل ذیل ورد زبان مردم این سامان می باشد  .

**((خللّی ده حامام اولماز ، اولسا تامام اولماز))**

پایگاه های مقاومت بسیج

مخابرات

هزینه ساختمان دفتر مخابرات دیزج خلیل واقع در میدان دیزه به همت والای غلامعلی بری تامین و در تاریخ 7/12/1362 خورشیدی گشایش یافت و دارای دو رشته خط تلفن بود که بعداً به سه رشته گسترش یافت ، اواخر 1369 شمسی نیز دستگاه 100 شماره ای مخابرات مورد بهره برداری قرارگرفت و در تاریخ 8 شهریور ماه 1372 دستگاه 512 شماره ای نصب گردید

صندوق قرض الحسنه

صندوق قرض الحسنه دیزج خلیل به نام (انصار المومنین ) در پاییز 1365 خورشیدی با همت و پشتکار جوانان و معلمین بومی و سایر نیکو کاران  و پاک اندیشان در جنب مسجد خلیل لو  بنیان گذارده شد و در مرحله اول 16نفر عضو داشت که 7 نفر هیأت مدیره انتخاب گردید . صندوق در اوایل تاسیس 000/000/3 ریال سرمایه داشت و بعد از ده سال دارای 700 عضو و در حدود 000/000/100ریال سرمایه شد و اکنون با سرمایه ای بالغ بر 000/000/000/1(صد میلیون تومان) برای مردم دیزج خلیل خدمات ارائه می کنند.

کارمندان افتخاری این صندوق آقایان حسین زنده دل ، بلال دهقان ،عباسعلی دهقان، علی جهاندوست ، عباسعلی طربخواه ،محمد آل طه، فخرالدین فرقانی ،رضا کرمزاده ،محمد جاوید ، مسولیت امور ارباب رجوع را بر عهده داشته ودارند و مشکلات اقتصادی اعضا در اسرع وقت مرتفع می سازند ، چنانچه اگر کسی بر عروسی یا تدفین عزیز خویش نیاز به پول داشته باشد، مسئولین وظیفه شناس و فداکار در تمام روز ، صندوق قرض الحسنه را باز و کمک مادی لازم را در اختیار متقاضی قرار می دهند .

آب لوله کشی

از سال 1350خورشیدی به همت والای معتمدین محلات و خدیاری اهالی،تمام خانه های روستای مذکور ازآب لوله کشی بهره مند شده اند و آب مصرفی منبع های خطوط لوله کشی نیز از چاههای عمیق روستا تأمین میشوند. لازم به یادآوری است که در مورد لوله کشی محله علیا ، حسین فروعدینی زحمات بیشتری را متحمل شده اند.

وسایط نقلیه

انواع وسائل نقلیه موتوری امروزه مانند هواپیماهای غول پیکر، قطارهای برقی سریعالسیر ، کشتی های قارهپیما و ماشینهای مدرن و تندرو مسافرین و کالا ها را در اسرع وقت با سرعت تمام به سوی مقصد حمل وجابجا می نمایند.آبادی دیزج خلیل نیز بی نصیب از وسائط نقلیه موتوری نیست ولی در گذشته این چنین نبود. مسافرین سواره و پیاده در طول راه متحملمشقات زیادی می شدند ، چنانکه قبل از جنگ جهانی اول اهالی روستا مانند سایر آبادیهای ایران جهت مسافرت و حمل کالا از چهارپایان اهلی  مانند اسب ، الاغ استفاده می کردند و راه ارتباطی این روستا به تبریز و ارومیه از طریق راه مالرو بنام جاده استانبول بود . اکنون جاده مذکور پابرجا ومتروک می باشد.زحمت کشان روستا ، محصولات باغ و مزارع خویش را جمع آوری و بوسیله چهاپایان به منازلشان می آوردند، در مرحله اول مورد نیاز سالانه خانواده را برداشته و مازاد را به خریداران محلی می فروختند .بازرگانان و سوداگران نیز که می خواستند کالای خریداری شده ومازاد خویش را با الاغ به شهر تبریز ببرند ، از همسایه ها الاغ کرایه می کردند وصبح زود مرکبها را علوفه وجود داده و براب توشه راه خودشان نیز نان وپنیر و تخم مرغ آب پز بر می داشتند و بعد طل دو روستای علیشاه ومایان ، هنگام غروب به روستای قرالملک تبریز می رسیدند  ، این مسیر توأم با استراحت بین راهی و صرف نهار درمدت 8 یا نه ساعت پیموده می شد که به گفته سابق یک منزل راه به شمار می آید . شبی را که می بایست در آبادی مذکور بگذرانند ، جهت خلاصی از پشه های موذی تپاله های خشک الاغ را می سوزاندند .

در زمان آغاز جنگ جهانی آول خط راه آهن تبریز شرفخانه (1289-1293)که منشعب از خط راه آهن تبریز- جلفا بوده از جنوب روستای مذکور رد می شد مورد بهره برداری قرار گرفت و رفت آمد مسافرین شبستر وحومه و همچنین حمل ونقل کالا در روزهای دوشنبه وجمعه هر هفته از ایستگاه راه آهن (واغزال) دیزج خلیل بوسیله قطاری که لکوموتیوش با سوخت زغال سنگ حرکت می کرد آغاز گردید . در ایستگاه دیزج خلیل میوه های فصل از قبیل توت سفید شاهتوت ،انگور ، سیب ، گلابی و نظایر آنها از سوی روستاییانبه مسافران قطار عرضه می شد جالبتر از همه  نانها لواش مدور بود از سوی بانو قنبری ، در بسته های ده تایی به معرض فروش گذاشته می شد . بعد از فوت وی پسرش حضرتقلیسالهای سال شغل نان مادرش را ادامه می داد نانهای مدور مذکور که قطر یک وجب و بسیار لذیذ بودند به وسیله مسافران غربت کش به شهر استانبول هم برده می شد.

به طور تقریبی چند دهه پیش راه شوسه شبستر-صوفیان رونق بیشتری یافت و مسافرین با مینی بوس (قاپدی قاچدی) ها رفت و آمد کردند لذا رفته رفته از مسافرین قطار کاسته شد  و اکنو ن مسافرین این منطقه به ندرت از قطار استفاده می کنند .      

ورزشگاه

راههای ارتباطی

دیزج خلیل با چهار رشته راه آسفالته فرعی به راه اصلی شبستر صوفیان متصل می شود و بخشی از کوچه ها ومیدانها با هزینه رادمرد دیزج خلیل عبدالله مالکی و سایر خیرین آسفالت شده اند

روشنایی

در گذشته های دور در روستای دیزج خلیل جهت روشنایی در تاریکی از پیه سوز استفاده می کردند .پیه سوز نوعی ظرف سفالین یا فلزی گود پایه دار بود که به درون آن روغن حیوانی یا گرچک و یا روغن بزرگ ریخته وفتیله اش را با چخماق (سنگ آتش زنه) روشن می نمودند گر چه نور پیه سوز لرزان وبردی نداشت ولی چاره چه بود؟سالها بعد مسگران چراغ مسی به نام جلّاده یا راحتی ساختند که روشنایی بیشتری داشت .ابزار نامبرده بسیار ساده وعبارت از4قطعه بشرح ذیل بود : قسمت پائینش به شکل بشقاب وارونه بود که به یک دستگیره لوله ای 15-10سانتیمتری متصل بود سرچراغ نیز شبیه پیاله های ماست خوری دهان گشاد بود که بر روی آن یک نعلبکی کنگره دار فلزی می گذاشتند و درونش را پر از روغنهای یادشده می نمودند و چند فتیله در نعلبکی جا می دادند و نوک هر کدام را از یک کنگره بیرون نهاده ، روشن می کردند. معمولاً جهت صرفه جویی در روغن که با مشکلات زیادی تولید می شد، اهل منزل از یک رشته فتیله استفاده می نمودند ولی اگر مهمان می رسید فتیله دوم و سوم را روشن می کردند وجهت پاک کردن نوک فتیله از یک قیچی بسیار ساده استفاده می کردند .

دانشگاه

پیشنهاد تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی شبستر در سال 1368 خورشیدی در نشست خیریه دیزج خلیل مقیم مرکز از سوی دکتر حسن امینلو نماینده مجلس از شهرستان شبستر پیشنهاد و هزینه آن از طرف عبدالله مالکی تقبل و ساختمان آن در سال 1371 ه.ش با حضور نماینده ولایت فقیه آیت الله مسلم ملکوتی و مسئولین منطقه وعدهای از نمایندگان مجلس افتتاح گردیده است .

درمانگاه و بیمارستان

منبع : سیمای دیزج خلیل (تألیف محمد علی نقابی)